Vijftig jaar oud en toch nog rebels

-^-

Het systeemdenken dat aan de grond ligt van de korte therapie vond zijn oorsprong in Palo Alto, in Californië, een beetje meer dan vijftig jaar geleden.

Bij de wieg stonden toen uitzonderlijke therapeuten als Virginia Satir, Milton Erickson en Jay Haley, onderzoekers als Paul Watzlawick, een filosoof en anthropoloog als Gregory Bateson...

Virginia Satir Milton Erickson Jay Haley Paul Watzlawick Gregory Bateson


Je zou verwachten dat de vereniging van zoveel kennis moest uitmonden op een theorie en een praktijk die algemene erkenning zouden vinden. Het systeemdenken mocht dan oorspronkelijk vernieuwend en rebels zijn, mettertijd moest het toch opgroeien tot een behoorlijke universitaire discipline, nee ?

Eigenlijk nog altijd niet helemaal. Er is wetenschappelijke research terzake en er wordt over gepubliceerd in vakbladen. Korte therapie wordt hier en daar ook gedoceerd. En toch...

Toch blijft het systeemdenken nieuw en ongewoon en lijkt de korte therapie nog even verrassend als decennia geleden, toen het Mental Research Institute in Palo Alto nog doorging voor een radikale school gewijd aan anti-psychiatrie.

Wat verklaart dat immer jeugdige karakter ?

De kern van een reeks diverse oorzaken is wellicht een bijzondere mensvisie. Of, juister gezegd, een visie van de menselijke relaties.

Als het misgaat, als er conflict, lijden, zorgen of verdriet zijn, is er immers vaak iets mis met onze menselijke relaties. En dan, zegt de systeemvisie, kunnen we de oplossing waarschijnlijk ook binnen die relaties vinden.

Daar waar de klassieke psychologie een individu benadert met een stel normen en zich dan uitspreekt over zijn karakter, een of andere stoornis, of een erfelijkheidsfactor... Daar gaat de systeemvisie in het licht stellen hoe mensen met anderen interageren, hier en nu. Samen met, tegen, ondanks of dankzij die anderen. En zo'n analyse is nog altijd een beetje revolutionair.

Dat verschilt sterk van wat we overal elders geleerd hebben.

We denken dat er zwakke en sterke mensen zijn. Meer of minder genereuze types. Onderdanige meelopers en herrieschoppers. We hebben zo over iedereen wel een oordeel. En het is niet altijd mild.

Een confrater die met typologie bezig is kan de introverten van de extraverten onderscheiden. En de gevoelsmensen van de rationele lui. Nog een stap verder, en we hebben het over patiënten. Die zijn hysterisch, angstig, bipolair, schizofreen, depressief, hyperaktief, kortom... gestoord.

Als systeemtherapeut erken ik wél ten volle dat een gedragspatroon ongewenst kan zijn. Soms staat het voor reëel intens en individueel lijden. Een andere keer is het sociaal ontoelaatbaar. En dan weer vraagt het echt dringend om medische hulp. Ja. Maar...

Een situatie herleiden tot de min of meer pathologische geaardheid van één persoon. Die éne persoon dan aanwijzen als "de patiënt" die in behandeling moet. Dat gaat me te ver.

Een korte therapie is namelijk geen behandeling maar beoogt een verandering in de situaties die mensen beleven. Als je een patiënt gaat beoordelen, dan sta je zo'n verandering meteen al in de weg. Wat kun je immers nog verwachten als je hem één of ander psychologisch label opkleeft wat voortaan zijn hele gedrag gaat bepalen ?

Veel wordt daarentegen mogelijk als je uitgaat van de autonomie en verantwoordelijkheid van een persoon die hulp zoekt. Je stelt dat hij of zij een positieve invloed kan hebben op wat er om hem heen gebeurt en op wat hij of zij dan zelf ervaart.

Je stelt geen diagnose, zoekt ook geen schuldigen of slachtoffers maar wél een oplossing, hier en nu, die rust brengt en naar een nieuw evenwicht in de relaties leidt.

Op een waardige manier begeleiden, zonder het stigma van psychiatrische labels...

Werken aan wat nu meteen anders en beter kan, zonder het verleden eindeloos te onderzoeken of blijvend te ondergaan...

Concrete en duurzame veranderingen mogelijk maken die niet exclusief op een medische behandeling berusten...


Dat is wellicht vandaag nuttiger dan ooit.

En beslist nog even boeiend als een halve eeuw geleden !


Liens

wiki = Wikipedia amazon = Amazon web = Web site

wiki Systeemtherapie

web Het Mental Research Institute (MRI) in Palo Alto, Californische bakermat van de systeemvisie en de korte therapie

web Opleidings- en onderzoekscentrum inzake oplossingsgerichte cognitieve therapie

web Institut Gregory Bateson (IGB) - Vertegenwoordiger van het MRI voor Franstalig Europa

amazon Korte therapie. Handleiding bij het "Brugse model" voor psychotherapie - Myriam Le Fevere De Ten Hove

amazon L'homme relationnel - Jean-Jacques Wittezaele



-^-

Copyright © 2009 Peter Cogen | Site map | psychotherapiebreve.be | brieftherapy.be (share)